pze gwara co to jest
Teksty GWARA. Co oznacza Grupują się w większe jednostki nadrzędne, zwane dialektami. Na terenie.

Czy przydatne?

Czym jest GWARA

Co to znaczy: Gwary są terytorialnymi odmianami języka narodowego. Grupują się w większe jednostki nadrzędne, zwane dialektami. Na terenie Polski odznacza się 5 fundamentalnych dialektów: małopolski, wielkopolski, mazowiecki, śląski i kaszubski. Jedną z głównych cech dialektalnych charakterystycznych dla Mazowsza, Małopolski i części ¦ląska jest mazurzenie, a więc zastępowanie szeregu spółgłosek dziąsłowych (szumiących) szeregiem zębowym (syczącym), tak więc w gwarach mazurzących mówi się zaba, safa, capka zamiast żaba, szafa, czapka). To jest właściwość dialektalna (dialektyzm), której najszybciej starają się pozbyć osoby przechodzące ze wsi do miast, uważana jest gdyż za jedną z w najwyższym stopniu wstydliwych, być może dlatego, że kojarzy się z seplenieniem (wadą wymowy). Historycznymi cechami, które przetrwały w gwarach, są na przykład zachowanie liczby podwójnej (chodźta - ogólnopolskie chodźcie, zróbta - ogólnopolskie zróbcie, wama - ogólnopolskie wam); obniżona artykulacja ogólnopolskiego ę jak a nosowe (co było właściwością polszczyzny w XIV wieku) na Kaszubach; utrzymanie r frykatywnego, głoski pośredniej pomiędzy r i ż (XIV-XVI wiek) na ¦ląsku Cieszyńskim; utrzymanie ł przedniojęzykowozębowego (w polszczyźnie ogólnej do połowy XX wieku) na Podhalu i na kresach wschodnich; tak zwany archaizm podhalański, a więc utrzymanie miękkości spółgłosek pochodzących z palatalizacji przy równoczesnym mazurzeniu (sija, zicie zamiast szyja, życie). Z tego przeglądu cech gwarowych (gwaryzmów) i dialektalnych widać, że to są przeważnie cechy fonetyczne i fleksyjne. Rzadkie są w gwarach różnice słowotwórcze (na przykład śląski przedrostek o- (okąpać) w miejsce wy- (wykąpać). Najmniej jest różnic leksykalnych, dotyczą one zwykle specyficznych realiów kulturowych i środowiskowych terenu, na którym dana gwara występuje. Zdarza się, że gwaryzmy leksykalne wchodzą do języka ogólnopolskiego wraz ze swym desygnatem. Taki los spotkał podhalańskie wyrazy: baca, juhas, czy śląskie krupnioki. Aktualnie gwary zdają się zanikać. Ważne znaczenie mają w tym wypadku powojenne migracje, przesiedlenia, repatriacje. Zmiana struktury gospodarczej państwie, przyrost przemysłu kosztem rolnictwa wywołały przenoszenie się wielkich grup ludności ze wsi do miast. To natomiast wpłynęło na zmniejszanie się różnic regionalnych polszczyzny, na powolne zanikanie gwar i dialektów. Błyskawicznie maleje więc liczba użytkowników gwar (naukowcy przewidują, Iż znikną one kompletnie pośrodku ok. 20 lat; wyjątek stanowi gwara śląska, szczególnie na Górnym ¦ląsku, gdzie gwara nie jest odmianą ludową wiejską, jak w pozostałych rejonach, a przeciwnie - językiem miasta). JT

Czym jest GWARA znaczenie w Motyw literatura G .