pze psalm co to jest
Teksty PSALM. Co oznacza Zbiorem stu pięćdziesięciu kanonicznych realizacji tego gatunku jest.

Czy przydatne?

Czym jest PSALM

Co to znaczy: Gatunek literaturze biblijnej o charakterze modlitewnym. Zbiorem stu pięćdziesięciu kanonicznych realizacji tego gatunku jest starotestamentowa Księga Psalmów, której autorstwo (po części) jest przypisywane Dawidowi, królowi Izraela (stąd inna jej nazwa - Psałterz Dawida). Regulacja tematyczna zawartości Księgi obrazuje znaczące zróżnicowanie tekstów, pośród których odznacza się między innymi psalmy dziękczynne, pokutne, prorocze, żałobne, błagalne, pochwalne, lamentacyjne. Łączy je osoba adresata - Boga, do którego kierowane są prośby i podziękowania. Psalmy są rodzajem modlitwy, a równocześnie metodą refleksji filozoficznej, próbą ustalenia relacji człowieka do Boga, rozważaniami nad istotą dobra i zła, analizą kwestii ontologicznych i epistemologicznych. Tłem dla problematyki religijno-filozoficznej są wydarzenia historyczne i realia obyczajowe czasów stworzenia psalmów. Charakterystyczną właściwością psalmu biblijnego jest rozpiętość emocjonalna kreacji podmiotu lirycznego, który reprezentuje nie tylko postawę wdzięczności i pokory wobec Boga, lecz potrafi również czynić Mu wyrzuty i złorzeczyć. Przynależność psalmu do liryki apelu, liryki zwrotu do "ty" lirycznego decyduje o częstym zastosowaniu form wokatywnych. Biblijny rodowód psalmu zadecydował o patetyczności i retoryczności jego stylu, a osoba adresata wymagała uroczystego i podniosłego tonu wypowiedzi. Kształt formalny psalmu wiąże się z konstrukcją wersetu biblijnego - całostki tekstu zamkniętej pod względem treściowym. Fundamentalną zasadą konstrukcji wersetu jest paralelizm występujący w trzech odmianach: synonimicznej - drugi człon wersetu wyraża tę samą myśl co pierwszy, antytetycznej - drugi człon wersetu zaprzecza myśli wyrażonej w członie pierwszym, syntetycznej - drugi człon wersetu uzupełnia i wzbogaca myśl pierwszego członu. Zasada symetryczności budowy jest wykonywana również przez podział wersetu na pytanie i odpowiedź. Zamknięciu wersetu biblijnego służy także język psalmów - silnie zrytmizowany, wyraźnie wyodrębniający przedmioty składniowe wypowiedzi. Jego specyfika sprawia, Iż psalmy biblijne są traktowane poprzez wyjaśnia jako wyzwanie stanowiące miarę translatorskiego talentu (nie dziwi zatem obecność pośród autorów polskich przekładów takich pisarzy, jak J. Kochanowski, L. Staff czy Cz. Miłosz). Natomiast artyzm psalmów zadecydował, że są one postrzegane nie tylko jako teksty religijne, lecz również jako utwory literackie o najwyższych walorach estetycznych, co wyjaśnia ich inspirujący wpływ na literaturę trwający nieprzerwanie do czasów aktualnych. Owocem tej inspiracji są nie tylko komentarze filologiczne i tłumaczenia o różnym stopniu indywidualności, lecz również liczne parafrazy i stylizacje psalmiczne. Te ostatnie przynależą najczęściej do nurtu liryki patriotycznej, obywatelskiej. Z psalmami łączy je specyficzna koncepcja podmiotu lirycznego - poety-wieszcza, przywódcy narodu, którego wypowiedź ma piętnować zło i wskazywać społeczeństwu konieczność moralnej odnowy i drogę naprawy. W utworach tego typu Bóg jest przedstawiany zwykle w konwencji starotestamentowej, jako sprawiedliwy sędzia regulaminowo karzący za popełnione grzechy. Do utworów wyrażających treści patriotyczne i religijne dzięki konwencji psalmu należy między innymi Psalmodia polska W. Kochowskiego - cykl 36 psalmów, gdzie dziedzina polityczna przeplata się z treściami religijnymi (autor wyraża przekonanie o ciążącym na Polsce obowiązku obrony chrześcijaństwa), a liczne odwołania autobiograficzne kierują uwagę czytelnika (odpowiednio z poetyką psalmu) na podmiot wypowiedzi. Wzorzec ten realizuje również polska literatura mesjanistyczna okresu romantyzmu, na przykład Psalmy przyszłości Z. Krasińskiego - rozpisane na Psalm wiary, Psalm nadziei i Psalm miłości i Psalm dobrej woli i Psalm żalu. Pojawia się tam wizja Polski-odkupicielki grzechów wszystkich narodów, dążącej do wolności drogą męczeństwa, wybranej poprzez Boga dla ocalenia idei powszechnego braterstwa. Spośród współczesnych realizacji gatunku wymienić można między innymi psalmy T. Nowaka (tomy: Psalmy, Psalmy wszystkie, Psalmy na przeznaczenie domowy, pośród nich w najwyższym stopniu znany Psalm o nożu w plecach). Psalm jest również gatunkiem związanym z początkami historii polskiego piśmiennictwa - Psałterz floriański (XIV/XV wiek) i Psałterz puławski (XV/XVI wiek) należą do najstarszych polskich zabytków językowych. IGW BIBLIOGRAFIA: J. Sadzik: Wstęp. [w:] Księga Psalmów. Przeł. Cz. Miłosz. Kraków 1998; J. Ziomek: Wstęp. [w:] J. Kochanowski: Psałterz Dawidów. Wrocław 1960

Czym jest PSALM znaczenie w Motyw literatura P .