pze skandal co to jest
Teksty SKANDAL. Co oznacza jest, ile zdarza się albo - jak tego chce j. polski - wybucha wówczas.

Czy przydatne?

Czym jest SKANDAL

Co to znaczy: To jest definicja niedefiniowalne. Skandal nie tyle nawet jest, ile zdarza się albo - jak tego chce j. polski - "wybucha" wówczas, kiedy następuje załamanie i/albo przekroczenie granicy kodu, dzięki którego odczytywana jest rzeczywistość. Mówiąc odmiennie - zrozumieć skandal, to dostrzec okres zderzenia pojętej już i utrwalonej w horyzoncie świadomości odbiorcy rzeczywistości, z tym, co poprzez niego jeszcze nierozpoznane i co dla obecnego momentu poznania stanowi zagrożenie. Pomimo różnych przestrzeni, na których skandal potrafi zaistnieć, w swojej istocie on sam pozostaje niezmienny. Ustalenia repertuarowe, jakie usiłuje mu nadać język poprzez użycie przymiotników: obyczajowy, polityczny, towarzyski, literacki i tym podobne, odnoszą się nie tyle do samej natury skandalu, ile "natury kodu" - obowiązującego mechanizmu odczytywania rzeczywistości, który ulega zachwianiu i tym samym wymusza gwałtowną reakcję obronną świadomości. Różnica nie dotyczy zatem skandalu, ale repertuaru chwytów i zabiegów represyjnych użytkowanych po to, by ocalić w niebezpieczeństwie porządek, jednakże w ostatecznym rozrachunku ich sedno pozostaje taki sam - wyeliminowanie niebezpiecznego zjawiska poprzez zakwestionowanie motywacji (tym samym prawa) jego zaistnienia. I dlatego nie sposób powiedzieć, czym jest skandal, bo jedyną jego motywacją pozostaje brak motywacji albo, mówiąc dokładniej, bo w obrębie myślenia systemowego jest on tym, co istnieje tylko dlatego i tylko o tyle, o ile istnieć nie powinno. A zatem skandal, pomimo że rozgrywa się w obrębie jakiegoś mechanizmu, pozostaje zjawiskiem bezprzymiotnikowym. To oznacza, będąc rezultatem dostrzeżenia gwałtu dokonywanego na - w wieloraki sposób rozumianej - poezji, nie może z perspektywy badacza być rozpatrywany jako "skandal literacki", gdyż dookreślenie go przymiotnikiem byłoby równoczesnym wpisaniem w zespół dopuszczalnych (niejednokrotnie charakterystycznych dla poetyki jakiegoś ugrupowania) chwytów artystycznych. Tak rozumiany nie wykroczyłby jednak poza - regularnie towarzyszącą skandalowi, ale nie tożsamą z nim - prowokację. Chcąc opisać skandal, badacz musi spojrzeć na "eliminowany", "unicestwiany" element "oczami" oburzonego uczestnika zdarzenia. Obserwować nie sam zabieg artystyczny czy utwór - ponieważ ten znika w krzyku dezaprobaty, trzasku zamykanych gwałtownie okładek, pod cenzorską "białą plamą", w odmowie wydawcy albo redaktora lub złowrogim milczeniu - ale towarzyszącą zjawisku reakcję. Dla obserwatora nie ma skandalu systemowego, jest tylko skandal mechanizmu; nie ma skandalu literackiego, jest tylko skandal literatury. MT BIBLIOGRAFIA: J. Dürr-Durski: Skandal jako czynnik oddziaływania społecznego. [w:] Wstęp do: J.A. Morsztyn: Wybór literaturze. Warszawa 1949; E. Balcerzan: Styl i poetyka twórczości dwujęzycznej Brunona Jasieńskiego. Wrocław 1968; J. Prokop: Boy, Nowaczyński i kwestia poetyki skandalu. [w:] Z przemian w poezji polskiej lat 1907-1917. Wrocław 1970; Z. Mitosek: Gra z cenzurą. [w:] Poezja i stereotypy. Wrocław 1974; M. Baranowska: Próby przekraczania granic sztuki poprzez awangardy. [w:] Socjalne funkcje tekstów literackich i paraliterackich. Red. S. Żółkiewski, M. Hopfinger, K. Rudzińska. Wrocław 1974; M. Zielińska: Dziwny skandal i jego bohaterzy. Rozważania wokół willeńskiej publikacji IV części "Dziadów". "Pamiętnik Literacki" 1987, z. 1; M. Tramer: Próba reanimacji skandalu, a więc o pewnej konsekwencji wynikającej z niepornograficzności "Pornografii" Witolda Gombrowicza. [w:] Zmierzch świata?Artystyczne wizje współczesnych przemian kulturowych. Red. D. Ossowska, Olsztyn 1997

Czym jest SKANDAL znaczenie w Motyw literatura S .