gramatyka generatywno co to jest
Definicja GRAMATYKA GENERATYWNO-TRANSFORMACYJNA NOAMA CHOMSK. Co oznacza językoznawcą amerykańskim.

Czy przydatne?

Definicja GRAMATYKA GENERATYWNO-TRANSFORMACYJNA NOAMA CHOMSK

Co to znaczy: N. Chomsky jest językoznawcą amerykańskim, ur. 1928 w Filadelfii. Studiował na uniwersytecie w rodzinnym mieście i na uniwersytecie harwardzkim. Jest uczniem Z. Harrisa - od swego nauczyciela przejął nadzwyczajnie ważne dla swych teorii definicja transformacji. Na tej bazie opracował i rozwinął teorię gramatyki nazwanej gramatyką transformacyjno-generatywną. Jako prof. podjął pracę w Massachusetts Institute of Technology w Cambridge. Teoria Chomsky´ego wyrosła w opozycji do powszechnego w pewnym okresie dystrybucjonizmu amerykańskiego i miała na celu sformalizowanie opisu języka. Była to teoria nadzwyczajnie nowatorska. Jej nazwa pochodzi od dwóch fundamentalnych zasad, na których jest oparta: transformacji i generowania. Teoria Chomsky´ego rozwijała się dwuetapowo. Pierwszy faza najpełniej został wyrażony w 1957 roku w książce Syntactic Structures, drugi w pozycji z 1965 roku Aspects of the Theory of Syntax. Na pierwszym etapie Chomsky zajął się w pierwszej kolejności regułami transformacyjnymi, dzięki którym można wytwarzać wszelakie nowe zdania w oparciu o konstrukcje łatwe (najprostsze; bez przydawek, okoliczników i tym podobne) nazywane zdaniami jądrowymi (generowane dzięki reguł frazowych). Owe zdania jądrowe są wobec tego aksjomatami mechanizmu, a reguły transformacyjne to reguły gramatyki tegoż mechanizmu. Powstał w ten sposób trzyczęściowy schemat gramatyki generatywnej, na którą składają się: - reguły frazowe (odmiennie tak zwany reguły przepisywania; tu powstają zdania jądrowe), typu: "Przepisz S w formie NPnom+VP", a więc symbolicznie: S Ő NPnom+VP, gdzie: S to syntagma (a więc zdanie), NPnom - fraza nominalna w mianowniku (a więc jakby ekipa rzeczownikowa), VP - fraza werbalna (a więc jakby ekipa czasownikowa); na przykład zdania: Michał czyta albo Irek kocha Agnieszkę. - reguły transformacyjne, dzięki którym powstają nowe zdania, typu: NP - Aux - V - NP´ Ő NP´ - Aux + być - PP - NP + poprzez (to reguła transformacyjna pozwalająca wyprodukować zdanie w stronie biernej (Aux - czynnik pomocniczy: czas, aspekt; dopełnienie ze zdania pierwszego NP´ staje się podmiotem w zdaniu przekształconym i odwrotnie: podmiot ze zdania pierwszego NP staje się dopełnieniem (lecz wspólnie z przyimkiem "poprzez") w zdaniu drugim; obiekt werbalny V zostaje zastąpiony poprzez frazę imiesłowową (nominalną) PP; odpowiednikiem transformacji mogą być zdania: Irek kocha Agnieszkę Agnieszka jest kochana poprzez Irka. - i wreszcie reguły fonologiczne, dzięki którym wszelakie zdania zostają przekształcone w zdania realne. W teorii tej niepokój budziły zdania wieloznaczne. Wynikało to z braku części semantycznej. Chęć rozwiązania tego problemu doprowadziła do stworzenia drugiej koncepcji gramatyki generatywnej. Gramatyka ta opiera się na fundamentalnych założeniach: rozróżnieniu struktury głębokiej i powierzchniowej, rozróżnieniu kompetencji i performancji i istnieniu kompetencji idealnej. Struktura głęboka zawiera znaczenie, sedno informacji, umożliwia ustalenie zawartości semantycznej zdania, znajduje się jakby "poniżej" zdań jądrowych. Struktura powierzchniowa to zewnętrzna, obserwowalna budowa zdania, łańcuch dźwiękowy. Nie oddaje ona stosunków gramatycznych, bo one są z natury swej semantyczne i dlatego może się zdarzyć, Iż dwa różne zdania mają identyczne struktury powierzchniowe (Pytanie Ewy ciągnęło się w nieskończoność. - Ewa zadawała długie pytanie?czy Ewę pytano bardzo długo-). Gramatyka generatywna złożona jest więc z trzech składników: semantycznego (przypisuje interpretację semantyczną strukturze głębokiej zdania), syntaktycznego (reguły przepisywania i reguły transformacji, przekształcające strukturę głęboką w strukturę powierzchniową), fonologiczny (przypisuje strukturze powierzchniowej reprezentację fonetyczną). Zdania (syntagmy) można przedstawić w formie tak zwany drzewek derywacyjnych: Następne rozróżnienie Chomsky´ego to wydzielenie kompetencji i performancji. Kompetencja to wrodzony mechanizm człowieka (jakby gramatyka uniwersalna), który da się wykorzystać do gramatyki dowolnego języka i dzięki któremu człowiek może tworzyć w danym języku nieskończoną liczbę zdań, których nigdy przedtem nie słyszał; to twórcza umiejętność umysłu. Performancja to odbicie kompetencji w formie realnych przejawów językowych mówiącego, jej badanie to badanie zachowań językowych człowieka. Kompetencja najlepsza byłaby gramatyką łączącą łańcuch dźwiękowy z zawartością semantyczną przy odrzuceniu różnic indywidualnych. Gramatyka transformacyjno-generatywna rozwija się nadal, ulega ciągłym modyfikacjom, dążąc (między innymi poprzez uproszczenie użytkowanych reguł) do jak w najwyższym stopniu idealnego i uniwersalnego opisu języków. JT BIBLIOGRAFIA: N. Chomsky: Zagadnienia teorii składni. Wrocław 1982; J. Nivette: Zasady gramatyki generatywnej. Wrocław 1976; N. Ruwet: Wprowadzenie do gramatyki generatywnej. Wrocław 1982; Encyklopedia językoznawstwa ogólnego. Red. K. Polański. Wrocław 1999
Co znaczy GROTESKA:
Słownik jednakże zadomowiony w piśmiennictwie XX wieku, należy do ustaleń wieloznacznych. Bywa stosowany jako: - kategoria estetyczna (jej realizacje dotyczą utworów plastycznych, muzycznych, literackich GRAMATYKA GENERATYWNO-TRANSFORMACYJNA NOAMA CHOMSK.
Co znaczy GATUNKI MIESZANE:
Słownik Zobacz rodzaj literacki GRAMATYKA GENERATYWNO-TRANSFORMACYJNA NOAMA CHOMSK.
Co znaczy GATUNEK KORONNY:
Słownik Zobacz Krzyżowanie się postaci gatunkowych I. Opackiego GRAMATYKA GENERATYWNO-TRANSFORMACYJNA NOAMA CHOMSK.

Czym jest GRAMATYKA GENERATYWNO znaczenie w Leksykon definicja literatura G .

  • Dodano:
  • Autor: