pze tekstowy ¦wiat ryszarda co to jest
Teksty TEKSTOWY ¦WIAT RYSZARDA NYCZA. Co oznacza roku była znaczącym głosem w dyskusji nad sprawami.

Czy przydatne?

Czym jest TEKSTOWY ¦WIAT RYSZARDA NYCZA

Co to znaczy: Podręcznik Ryszarda Nycza wydana po raz pierwszy w 1993 roku była znaczącym głosem w dyskusji nad sprawami poststrukturalizmu. Kreśli obraz przeobrażeń, jakim uległa w ostatnich dziesięcioleciach myśl literaturoznawcza, i tendencji rozwojowych, które kształtowały praktykę literacką tego okresu. Siedem studiów zgromadzonych w dwie części poprzedzonych zostało wprowadzeniem zatytułowanym: Nicowanie teorii. Uwagi o poststrukturalizmie. Przedstawiona została tam nowa przypadek, w jakiej znalazł się dyskurs teoretyczny, a której przyczyn należy upatrywać w zmianie jego statusu, wywołanej tekstualizacją, i w przesunięciu od fundamentalizmu ku sceptycyzmowi poznawczemu. Część pierwsza Tekstowego świata, odpowiednio z porządkiem wyznaczanym poprzez fundamentalne działy edukacji o poezji (metodologia badań literackich, poetyka, teoria interpretacji i teoria procesu historycznoliterackiego) prezentuje problemy dekonstrukcjonizmu, intertekstualności, pluralizmu interpretacyjnego i literatury postmodernistycznej. Monograficzne ujęcie dekonstrukcjonizmu obejmuje rys historyczny ponaddwudziestoletniego rozwoju tej orientacji i jej charakterystykę, która zawiera tłumaczenie najważniejszych terminów (różnia, dyseminacja, suplementacja) i założeń (niekorzystna poetyka lektury, pantekstualizm) i omówienie związanych z nimi systemów praktyk dekonstrukcyjnych. Rozprawa poświęcona intertekstualności dokonuje kategoryzacji teoretycznych wymiarów tego zagadnienia, rozważając możliwe zakresy mediatyzacji: tekst - tekst, tekst - gatunek, tekst - rzeczywistość. Omawia rolę interpretantu (por. intertekstualność) i wprowadza definicja intertekstualnego wykładnika jako czynników potwierdzających jej empiryczną sprawdzalność. Podejmuje również problem stosunku łączących intertekstualność z mimesis, kierując uwagę na zdarzenie reprezentacji jako pkt. styczny obu tych kategorii. Trzecie studium porusza problemy współczesnej teorii interpretacji. Prezentowana tam antynomiczność stanowisk (z jednej strony Nowa Krytyka, fenomenologia, hermeneutyka, psychoanaliza, strukturalizm i semiotyka; z drugiej: dekonstrukcjonizm i różne odmiany poststrukturalizmu) związana jest z odrębnymi stylami postępowania interpretacyjnego, które uzależnione są zarówno od przyjmowanego modelu tekstu (z jednej strony tekst jako gotowy konstrukt, który cechuje autonomiczność, obiektywność i jedność; z drugiej, nie dający się ograniczyć tekst - semantycznie bezwładny i kontekstualnie zdeterminowany), jak i od akceptowanych uwarunkowań teoriopoznawczych. Tradycyjna interpretacja spełniać ma warunki poprawności, adekwatności i całościowości, w trakcie gdy jej dekonstrukcjonistyczny odpowiednik odsłania niemożność sprostania tym wymogom. Między nimi sytuuje się zaproponowana poprzez Nycza formuła "ograniczonego pluralizmu", która dopuszcza wahania semantycznej organizacji tekstu i jego rozumienia. Przedstawione w jej obrębie strategie interpretacyjne (wielowykładalność, alternatywność, nierozstrzygalność) poddane zostały weryfikacji w rewelatorskich odczytaniach wierszy B. Leśmiana, T. Różewicza i T. Karpowicza. Ostatnia rozprawa tej części pt. Poezja postmodernistyczna a mimesis, przedstawia zmienność znaczeniowej ekstencji tytułowych pojęć i powiązane z nią skutki krytyczne. Zwraca także uwagę na specyficzną naturę więzów łączących teorie sztuki (poststrukturalizm) z praktyką literacką (postmodernizm). Jako najważniejsze dla literatury wskazuje zagadnienie mimetyczności, które w dobie postmodernizmu pojawia się jako zdarzenie o pragmatyczno-hermeneutycznym nacechowaniu. Druga część książki zawiera studia z historii pojęć i technik artystycznych szczególnie aktualnych we współczczesnej poezji i sztuce. Rozpoczynające ją studium przeznaczone parodii i pastiszowi tłumaczy powody awansu tych form w XX wieku i wskazuje metody ich funkcjonowania w praktyce literackiej. Rozprawa kreśląca dzieje kolażu tekstowego przedstawia go jako "jedno z nielicznych w pełni oryginalnych i specyficznych zjawisk awangardy". Studium traktujące o funkcjach, jakie spełniać mogą gazetowe informacje w poezji, wskazuje na indeksalny charakter dokumentaryzmu tego rodzaju. Książkę zamyka przedstawienie strategii mimetycznych charakterystycznych dla literatury XX wieku (reprezentacja normalna, czysta, radykalna i krytyczna), które pozwala zauważyć, że "właściwa poezji strategia mediatyzacji mimetycznej to manifestacja retoryki obecności". Projekt konstrukcji Tekstowego świata w planie horyzontalnym organizowany jest odpowiednio z przekonaniem o konieczności intertekstualnego oglądu dzieła literackiego i ze świadomością wszechogarniajacej mimesis, zaś w planie wertykalnym utrzymanie koherencji i weryfikalności zapewnia osadzenie rozważań na fundamentalnych poziomach wiedzy o poezji: konkretu literackiego, historycznoliterackiego kontekstu i aktualnego etapu rozwojowego teorii sztuki. Por. mimesis, poststrukturalizm, poststrukturalizm - problem tekstu, tekst. MB BIBLIOGRAFIA: R. Nycz: Tekstowy świat. Poststrukturalizm a wiedza o poezji. Warszawa 1995

Czym jest TEKSTOWY ¦WIAT RYSZARDA NYCZA znaczenie w Motyw literatura T .